Có Nên Để Khẩu Hiệu “tiên Học Lễ, Hậu Học Văn” Trong Nhà Trường Nữa Không?

--- Bài mới hơn ---

  • Nên Bỏ Khẩu Hiệu ‘tiên Học Lễ, Hậu Học Văn’ Khỏi Trường Tiểu Học?
  • Bài Giảng Mĩ Thuật 8 Tiết 6: Vẽ Trang Trí Trình Bày Khẩu Hiệu
  • Bai 6 Lớp 8 Trình Bày Khẩu Hiệu
  • Giáo Án Mỹ Thuật Lớp 8 Bài 6
  • Vẽ Trang Trí Trình Bày Khẩu Hiệu
  • LTS: Từ năm 1973, giáo sư Nguyễn Lân, trên tạp chí Văn hóa nghệ thuật, đã nêu lên: “Có nên vận dụng phương châm: “Tiên học lễ, hậu học văn” trong việc giáo dục thế hệ trẻ của ta ngày nay không?”.

    Sau năm 1975, khẩu hiệu đó đã được kẻ ở hầu hết các trường phổ thông trong cả nước.

    Ảnh hưởng của lễ giáo Nho học, khẩu hiệu trên mang ý nghĩa tốt đẹp của môi trường giáo dục. Nó như một lời nhắc nhở mỗi học sinh và giáo viên khi đã bước chân vào ngành giáo dục thì điều đầu tiên phải học là học về lễ độ, về cách ứng xử.

    Tuy nhiên, trong bài tham luận của mình, nhà Nghiên cứu phê bình Văn học Lại Nguyên Ân cho rằng: “Việc sử dụng lại khẩu hiệu “Tiên học lễ hậu học văn” từ hơn chục năm nay, theo tôi, chỉ nên được xem là giải pháp tình thế. Đã đến lúc nên chấm dứt. Phải dục cái Lễ trước vì nó là cái gốc; “Lễ chính là GIỮ KHOẢNG CÁCH LUÂN LÝ”; Lễ nhắc nhở và dạy chúng ta tiếp xúc như thế nào cho tròn bổn phận của mỗi một nhân đạo, của mỗi một cặp nhân luận và kết luận: Nếu cần khẩu hiệu, hãy gắng tìm lấy từ nguồn thuần Việt” đã gây nên tranh luận xoay quanh vấn đề này.

    Hôm nay, trong bài viết này, Ths Võ Thanh Vân (hiện đang công tác tại TP.Hồ Chí Minh) với nhiều năm kinh nghiệm trong ngành giáo dục và có nhiều trăn trở với định hướng giáo dục sẽ trình bày quan điểm của mình về vấn đề này.

    Có nên tồn tại khẩu hiệu ” Tiên học lễ, hậu học văn” trong nhà trường hay không là một đề tài hấp dẫn và quan trọng, nó góp phần định hướng giáo dục nước nhà.

    Đề tài này đang gây tranh luận, chưa có hồi kết. Là một nhà giáo lâu năm và có nhiều trăn trở với định hướng giáo dục, tôi xin được tham gia, trình bày quan điểm của mình.

    1. Hai quan điểm trái chiều hiện nay:

    Thứ nhất: Cần duy trì khẩu hiệu này trong nhà trường:

    Những người theo quan điểm này hiểu và lập luận tương tự hai tác giả Huỳnh Minh Đức và NGƯT-TS Phạm Văn Khanh, như sau:

    Tác giả Huỳnh Minh Đức cho rằng: ” Học Lễ” thuộc về dục, tức là học cái gốc để làm người, phân biệt hẳn với giáo, là cái học làm nghề. . . .

    Câu “Tiên học Lễ” phải treo trong trường học chính là kêu gọi người thầy nên chú trọng việc dạy cho trẻ con biết rằng cái học làm người là quan trọng hơn, là cái gốc của cái học làm nghề “.

    Một số tác giả khác cho rằng: ” Lễ là văn minh, văn hóa, kỉ cương phép cư xử trong gia đình và xã hội, là những nền tảng luân lí, nền tảng tổ chức gia đình, xã hội, quốc gia, là sự phân định tôn ti trật tự với những khuôn phép được công nhận và thực thi “.

    Hoặc mở rộng phạm vi của Lễ sang thế giới động vật, môi trường . . . để kết luận về sự cần thiết của khẩu hiệu “Tiên học Lễ- hậu học văn” trong trường học

    Thứ hai: Không nên duy trì khẩu hiệu này trong nhà trường

    Các tác giả theo quan điểm này chủ yếu cho rằng khái niệm “Lễ” không được xác định một cách chính thống, mỗi người tự hiểu theo kiểu của mình.

    2) Chắc chắn Bộ Giáo dục chẳng dại gì mà đưa vào chương trình phổ thông để dạy cho kỳ được mục tiêu “lễ”. Thế thì tại sao cứ “tiên học lễ” lấy được?”.

    Hoặc, như tác giả Nguyễn Ngọc Lanh trong bài “Xin thôi học “lễ””:

    Chúng ta chưa rõ “lễ” là gì, mà cứ hô hào học nó trước, thì đành để mỗi người tự suy ra – dù có cơ sở hay không?

    Nếu (giả sử) nội dung “lễ” đã được xác định rất cụ thể với sự đồng thuận cao thì vẫn có hai điều chắc chắn:

    1) Nó sẽ quá xa khái niệm gốc do đức Khổng Tử đề ra, khiến mọi người thắc mắc: Hà cớ gì phải mượn chữ “lễ” của thánh nhân để gọi một khái niệm hoàn toàn mới mẻ;

    Nhiều lý do khiến cần bỏ “tiên học lễ” như đã đề cập ở trên nhưng lý do bao trùm và cơ bản là nó thể hiện một triết lý giáo dục quá cũ kỹ, lạc hậu.

    Cần minh định rằng, bản thân “tiên học lễ” không có lỗi gì nhưng nó không còn vai trò tích cực như dưới thời phong kiến và văn minh nông nghiệp nữa.

    Nội dung của Chu lễ rất phong phú, đồ sộ, bao gồm các chế độ luật lệ, quy phạm hành vi và nghi thức lễ tiết của các mặt chính trị, kinh tế, quân sự, pháp luật, hôn nhân gia đình, đạo đức luân lý và phong tục tập quán của Trung Quốc cổ đại.

    Trong Chu lễ có rất nhiều quy định, do nhà nước cưỡng chế thi hành có hiệu lực pháp luật – Vì thời Tây Chu chưa phải là thời pháp trị nên chưa có pháp luật (tác giả).

    Nghi lễ ghi chép các loại lễ nghi trước thời Tần, trong đó chủ yếu ghi chép lễ nghi của sĩ đại phu. Nghi lễ ghi chép tường tận về chế độ cung thất, trang phục, ẩm thực, tang lễ thời cổ đại“.

    Bầu chọn Theo bạn, có nên để khẩu hiệu “Tiên học Lễ, hậu học Văn” trong nhà trường nữa không?

    Nghĩa là: Muốn tạo lập (một guồng máy nhân sự, một mối quan hệ) thì phải dùng Lễ, xây dựng hệ thống Lễ; muốn guồng máy này trở nên thịnh phải dùng Thơ; muốn hoàn thành mỹ mãn phải dùng Nhạc.

    -“Lễ” theo Lão Tử: Chương 38 Đạo Đức Kinh, Lão tử viết:

    “. . . . Thượng lễ vi chi nhi mạc chi ứng, tắc nhương tí nhi nhưng chi. Cố thất đạo nhi hậu đức, thất đức nhi hậu nhân, thất nhân nhi hậu nghĩa, thất nghĩa nhi hậu lễ. Phù lễ giả, trung tín chi bạc, nhi loạn chi thủ “. . http://khoavanhoc-ngonngu.edu.vn/

    . http://www.thesaigontimes.vn/65884/Dich-gia-Pham-Anh-Tuan-Giao-duc-Viet-Nam-se-chuyen-minh-neu-biet-lang-nghe.html

    https://vi.wikipedia.org/wiki/Chu_l%E1%BB%85

    . https://vi.wikipedia.org/wiki/Nghi_l%E1%BB%85

    . Lão tử, Đạo đức kinh.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Bài 23: Vẽ Trang Trí Kẻ Chữ In Hoa Nét Đều
  • Hiểu Thêm Về Tiên Học Lễ
  • Khẩu Hiệu ‘tiên Học Lễ…’ Nên Chấm Dứt?
  • Về Khẩu Hiệu “tiên Học Lễ Hậu Học Văn”
  • Corel Draw 12: Bài 10: Công Cụ Tô Màu Và Đường Biên
  • Cách Học Thuộc Bài Nhanh Nhớ Mãi Mãi

    --- Bài mới hơn ---

  • Mẹo Tự Học Định Khoản Kế Toán Nhanh Và Chính Xác Nhất
  • 6 Cách Thức Ghi Nhớ Lá Bài Tarot Hiệu Quả
  • 7 Tuyệt Chiêu Để Học Nghĩa Lá Bài Tarot
  • Chinh Phục Các Tầng Ý Nghĩa Của Lá Bài Tarot
  • Phương Pháp Học Nghĩa Bài Tarot
  •  

    Cách ghi nhớ của các kỉ lục gia về trí nhớ giúp học bài mau thuộc sau 1 tới 2 lần đọc

     

    cách học thuộc bài nhanh nhất, cách học thuộc bài trong thời gian ngắn, cách học thuộc lòng nhanh siêu tốc, cách học thuộc nhanh môn văn sinh sử địa, cách học bài mua thuộc và lâu quên và nhớ lâu nhất, cách học bài dễ thuộc

     

    Nếu đã là học sinh, thì chắc chắn bạn đã và đang trải qua những khó khăn sau

    • Mất hơn 1 – 2 tiếng chỉ để học 1 vài dòng bài học ngắn ngủi
    • Học xong vài ngày lại quên
    • Là học sinh chuyên Toán Lý Hóa, bạn cảm thấy thật là mất thời gian khi học bài Sinh, Sử, Địa, Văn, …

     

    cách học thuộc thường thấy của học sinh là “đọc nhẩm thành tiếng 1 câu nhiều lần để học thuộc”.

    Cách học “lạc hậu” này là lý do khiến các bạn học bài rất khó thuộc

     

    NẾU LÀ HỌC SINH, HÃY TIẾP CẬN PHƯƠNG PHÁP GHI NHỚ MỚI NGAY HÔM NAY

     

    ĐỂ VIỆC HỌC ĐƯỢC NHẸ NHÀNG HƠN – HÃY ĐỂ BẠN BÈ TRẦM TRỒ VỀ KHẢ NĂNG GHI NHỚ SIÊU TỐC CỦA BẠN

     

    NẾU LÀ PHỤ HUYNH, HÃY LỰA CHỌN PHƯƠNG PHÁP HỌC ĐÚNG ĐẮN CHO HỌC SINH

     

     

    Phương pháp ghi nhớ của các kỉ lục gia thế giới về trí nhớ

    Từ lâu, tại Phương Tây, đã xuất hiện rất nhiều kỉ lục gia về trí nhớ, họ có thể ghi nhớ cả ngàn thông tin, hình ảnh và con số chỉ qua 1 lần đọc

     

    Những khám phá này, đã tạo nên 1 cuộc cách mạng về trí nhớ cho toàn nhân loại. Có thể nói, các kỹ năng này rất có ích cho người trưởng thành, tuy nhiên lại rất khó áp dụng thực tế cho học sinh

     

     

    Bạn hãy ghi nhớ 6 hình ảnh sau theo thứ tự : chai nước, xe máy, trái chuối, vũng nước, sư tử, con chó

     

    Và đây là phương pháp ghi nhớ của các kỷ lục gia về trí nhớ, đã được hướng dẫn rất nhiều trong các sách về trí nhớ. Đó chính là phương pháp “Tưởng tượng và liên kết”

     

    Cụ thể bạn hãy tưởng tượng như sau :

     

    • “Chai nước” (là 1 vật thể sống có tay và chân) đang lái “xe máy”
    • Bỗng dưng vấp phải “trái chuối”, và té nhào xuống “vũng nước”
    • Khi lò mò ngồi dậy khỏi vũng nước, thì bỗng nhiên thấy 1 con “sư tử” đang ở trước mặt
    • Vì quá hoảng sợ, chai nước mới leo lên lưng “con chó” gần đó để chạy thoát

     

    Bây giờ, hãy tự mình hồi tưởng lại câu chuyện 1 lần nữa, bạn sẽ nhớ được 6 hình ảnh đó

     

    Với phương pháp này, bạn có thể nhớ cả ngàn hình ảnh đơn giản chỉ qua 1 lần đọc.

     

    Bạn có thể hình dung như thế này cho dễ hiểu, trong 6 hình ảnh phía trên bạn đã ghi nhớ chỉ trong 1 phút, nếu bạn có thể mã hóa 10 câu trong nội dung bài học lịch sử này thành 10 hình ảnh, thì việc học thuộc sẽ chỉ mất vài phút

     

    Thế nhưng, đối với học sinh, rất khó để áp dụng phương pháp này để nhớ những bài học trên lớp, ví dụ như các từ này thì tưởng tượng ra sao : ADN, ARN, Chiến tranh thế giới thứ 1, …

     

    Hoặc là bài học sau đây “Ở chặng đầu của quá trình hình thành loài người, có một loài vượn cổ, sống khoảng 6 triệu năm trước đây, đã có thể đứng và đi bằng hai chân, dùng tay để cầm nắm, ăn hoa quả, củ, lá và cả động vật nhỏ. Xương hóa thạch của chúng được tìm thấy ở Đông Phi, Tây Á và cả Việt Nam”

     

    Buộc các bạn học sinh phải có bộ mã hóa riêng để tưởng tượng cho từng môn học.

     

    Và bộ mã hóa và chi tiết hơn về phương pháp ghi nhớ mới này, sẽ được hướng dẫn đầy đủ trong Sách Cách học Nenori

     

     

    Có nghĩ là, thay vì học thuộc 1 bài “toàn là chữ”, Nenori sẽ hướng dẫn học sinh làm sao “mã hóa” bài học đó thành “một câu chuyện tưởng tượng” trong trí nhớ, giúp cho việc học thuộc nhanh hơn và hứng thú hơn rất nhiều

     

     

     

     

    Lợi ích của Cách học Nenori – Ứng dụng trí nhớ cho học tập

    (1 giáo án riêng biệt dành cho học sinh và 1 giáo án riêng biệt dành cho sinh viên)

     

    (1) Đối với giáo án dành cho học sinh

     

    • Dễ dàng

      học thuộc 1 cuốn sách Lịch sử

      dài hơn 150 trang chỉ

      trong 2 – 3 ngày

    • Có thể

      thuộc bài chỉ sau 1 tới 2 lần đọc

    • Dễ dàng đạt điểm 10 các môn học thuộc bài

      như Sinh, Sử, Địa, Văn, …

    • Bạn thường xuyên quên bài học. Với cách học Nenori, bạn

      có thể dễ dàng “tạo căn phòng trí nhớ”

      và nhớ bài học rất lâu

    • Bạn là 

      học sinh lười

      , bạn chán ghét việc dành thời gian để học bài tại nhà. Với cách học Nenori, bạn 

      có thể học thuộc bài ngay trên lớp chỉ trong 5 – 10 phút

    • Bạn là học sinh yếu môn Văn. Với Cách học Nenori, bạn có thể 

      học thuộc lòng 1 đến 3 trang của bài văn mẫu chỉ trong 5 – 15 phút

     

     

    (2) Đối với giáo án dành cho sinh viên và nâng cao cho học sinh (chỉ áp dụng cho học sinh SAU KHI đã hoàn thành giáo án cơ bản)

     

    • Đặc biệt áp dụng tốt cho các chuyên ngành cần học thuộc những bài học phức tạp như : Y dược, Kinh tế, Luật, Thi công chức, Hóa học nâng cao, Sinh học nâng cao, …

     

     

     

    “HÃY HỌC TRƯỚC PHƯƠNG PHÁP

    ĐỪNG ĐỢI ĐẾN LỚP 12, BẠN SẼ BỊ QUÁ TẢI TRONG VIỆC HỌC”

     

     

     

     

    Nội dung sách

    “Cách học Nenori – Ứng dụng trí nhớ cho học tập”

    (dành cho học sinh)

    (tái bản lần 3)

     

    Bài 1 : Tiếp cận cách thức ghi nhớ mới

    Bài 2 : Áp dụng Cách học Nenori mã hóa bài học

    Bài 3 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ bài học Lịch sử

    Bài 4 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ bài học Lịch sử (2)

    Bài 5 : Mã hóa các con số, năm, sự kiện lịch sử và “lưu” vào trí nhớ

    Bài 6 : Mã hóa các con số, năm, sự kiện lịch sử và “lưu” vào trí nhớ (2)

    Bài 7 : Thực hành ghi nhớ bài học dài

    Bài 8 : Áp dụng Cách học Nenori học thuộc bài ngay trên sách

    Bài 9 : Phương pháp “tạo căn phòng trí nhớ” cho từng bài học

    Bài 10 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ bài học môn Sinh

    Bài 11 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ bài học môn Sinh (2)

    Bài 12 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ bài học môn Ngữ Văn

    Bài 13 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ bài học môn Ngữ Văn (2)

    Bài 14 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ bài học môn Địa lý

    Bài 15 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ các môn khác (GDCD, lý thuyết Vật lý, Công nghệ, …)

     

    Nội dung sách

    “Cách học Nenori – Ứng dụng trí nhớ cho cuộc sống”

    Dành cho sinh viên (nâng cao cho học sinh)

    Bài 1 : Tiếp cận cách thức ghi nhớ mới

    Bài 2 : Phương pháp căn phòng trí nhớ

    Bài 3 : Phương pháp ghi nhớ các con số

    Bài 4 : Phương pháp ghi nhớ các con số (2)

    Bài 5 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ bài học dạng liệt kê

    Bài 6 : Áp dụng Cách học Nenori mã hóa từng thông tin riêng biệt

    Bài 7 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ thông tin ngành Y dược

    Bài 8 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ thông tin ngành Y dược (2)

    Bài 9 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ thông tin ngành Kinh tế

    Bài 10 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ bài học dạng sơ đồ

    Bài 11 : Áp dụng Cách học Nenori ghi nhớ thông tin khác

     

     

     

     

    ĐỪNG ĐỂ BẠN BÈ GIỎI HƠN BẠN CHỈ VÌ HỌ ĐANG ÁP DỤNG CÁCH HỌC MỚI 

     

     

    Làm thế nào để học được “Cách học Nenori”

     

    • Đăng ký mua và Bộ bài giảng “Cách học Nenori” sẽ được giao tận nhà (giao trên toàn quốc)
    • Giá trị giáo án “Cách học Nenori” dành cho học sinh : 490.000 VND giảm còn 299.000 VND (chỉ duy nhất từ ngày 1/7 – 30/8)
    • Giá trị giáo án “Cách học Nenori” dành cho sinh viên : 490.000 VND giảm còn 299.000 VND (chỉ duy nhất từ ngày 1/7 – 30/8)

     

     

     

    GIÁ TRỊ MÀ CÁCH HỌC NENORI MANG LẠI LỚN HƠN CHI PHÍ BỎ RA RẤT NHIỀU

    ĐẶC BIỆT, Nenori có 2 dịch vụ kèm theo trong quá trình học

    (chỉ áp dụng cho học sinh)

     

    (1) – Hỗ trợ hướng dẫn học sinh những chỗ không hiểu (sẽ được hỗ trợ qua email hoặc facebook hoặc hotline)

     

    Cam kết từ Nenori, sẽ theo sát tiến độ học của học sinh trong vòng 1 tháng để đảm bảo sau khi hoàn thành khóa học 1 tháng, học sinh có thể thành thạo cách học Nenori giúp ghi nhớ bài học dài 1 trang sách trong vòng 5 – 10 phút (có hướng dẫn đầy đủ trong sách)

     

    (2) Nenori hỗ trợ hướng dẫn học sinh học “thực tế” nhanh các bài trên lớp trong vòng 1 tháng

     

    Nenori sẽ hướng dẫn học sinh học thuộc nhanh các bài trên lớp nếu có yêu cầu từ học sinh (chỉ áp dụng khi học sinh đã học xong 7 / 15 bài học của Nenori)

     

     

     

    “Hãy để bạn bè trầm trồ về khả năng học thuộc siêu tốc của bạn”

     

    “Nếu là Phụ huynh, hãy sáng suốt xây dựng tương lai cho học sinh”

     

    BẠN CÓ BIẾT, 90% học sinh trung bình, yếu là những học sinh không biết CÁCH GHI NHỚ

     

    • Bạn có thấy, nhiều học sinh dành ra mấy tháng trời để ôn thi đại học, nhưng điểm thi lại rất thấp

     

     

    HỌC SINH và PHỤ HUYNH thường không thấy được sự quan trọng của “cách học thuộc” CHO ĐẾN KHI

     

    • Học sinh áp lực vì phải học bài quá nhiều cho kì thi học kì tại trường
    • Học sinh áp lực vì phải học bài quá nhiều cho kì thi tốt nghiệp lớp 12
    • Học sinh áp lực vì học mãi mà vẫn không thuộc, trong khi bạn bè học thuộc bài rất dễ dàng
    • Học sinh áp lực vì thành tích học tập kém cỏi, trong khi phụ huynh đang rất mong chờ
    • Học sinh áp lực vì thi rớt kì thi tốt nghiệp lớp 12

     

     

    Nếu là phụ huynh – Hãy lựa chọn con đường tốt nhất cho con của mình

    Nếu là học sinh – Hãy sáng suốt xây dựng tương lai của mình từ bây giờ

    Bạn đang cân nhắc rằng : “Bạn là người rất hiếm khi đọc sách, vậy đọc giáo án này có được hay không”

     

    • Giáo án này được thiết kế giống như 1 cuốn truyện tranh, sẽ làm học sinh luôn hứng thú khi đọc nó
    • Giáo án này được thiết kế theo từng “ngày học”, học sinh sẽ không cảm thấy mệt mỏi vì phải đọc quá nhiều trong một ngày
    • Ngoài ra, trong quá trình học, học sinh có thể tương tác trực tiếp với Nenori để đảm bảo sau khi hoàn thành giáo án, học sinh có thể thành thạo “Cách học Nenori” (sẽ được hướng dẫn sau khi đăng ký)

     

     

    “Cách học Nenori đã tiếp cận hàng ngàn học sinh, và giúp cho hàng ngàn học sinh trở nên giỏi hơn”

     

    Nếu là phụ huynh – Hãy lựa chọn con đường tốt nhất cho con của mình

    Nếu là học sinh – Hãy sáng suốt xây dựng tương lai của mình từ bây giờ

    Tiếp cận ngay “Cách học Nenori – Ứng dụng trí nhớ cho học tập” ngay hôm nay

     

     

     

    Cách thức đăng ký mua sách

    ——————————–   ooo   ——————————–

     

    “Nhấn vào nút đăng ký bên dưới” và Điền đầy đủ thông tin vào ô bên dưới

    Cách học Nenori học sinh: 490.000 VND giảm còn 299.000 VND

    Cách học Nenori sinh viên: 490.000 VND giảm còn 299.000 VND

     

     

     

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cách Dùng 2 Loại Số Đếm Hàn Quốc
  • Số Thuần Hàn Và Số Hán Hàn
  • Bảng Số Tiếng Hàn Và Cách Đọc
  • 10 Hợp Âm Guitar Cơ Bản Thông Dụng Nhất Cần Phải Nắm
  • Giới Từ Trong Tiếng Anh Quan Trọng (Cần Nhớ)
  • Vẽ Trang Trí Trình Bày Khẩu Hiệu

    --- Bài mới hơn ---

  • Trái Đất Đeo Khẩu Trang: Tổng Hợp Tin Tức Qua Loạt Ảnh Thú Vị
  • Tự May Khẩu Trang Vải Không Hề Khó Như Bạn Nghĩ
  • Hướng Dẫn: Đeo Khẩu Trang Mặt Nào Đúng?
  • Cách Đeo Khẩu Trang Y Tế Đúng Chuẩn Không Phải Ai Cũng Biết
  • Hướng Dẫn Đeo Khẩu Trang Y Tế Đúng Cách
  • – Hs hiểu cách sắp xếp bố cục chữ trong một khẩu hiệu.

    – Củng cố thêm kiến thức về 2 kiểu chữ in hoa nét đều và nét thanh nét đậm

    – Kẻ được một dòng chữ nét đều hoặc nét thanh nét đậm trong một khẩu hiệu ngắn, biết sử dụng màu sắc và trang trí đẹp mắt.

    _Nhận ra vẻ đẹp của khẩu hiệu được trang trí.

    2.NỘI DUNG HỌC TẬP:

    – Hs kẻ được một khẩu hiệu ngắn.

    3.1.Giáo viên:

    _Một số khẩu hiệu mẫu.

    _Sưu tầm khẩu hiệu trên sách,báo.

    _Dụng cụ học tập:giấy vẽ,bút chì,gôm,thước,màu vẽ.

    Tuần 6 Tiết 5 Ngày dạy: 23/9/2013 VẼ TRANG TRÍ TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU 1.MỤC TIÊU: 1.1.Kiến thức: - Hs hiểu cách sắp xếp bố cục chữ trong một khẩu hiệu. - Củng cố thêm kiến thức về 2 kiểu chữ in hoa nét đều và nét thanh nét đậm 1.2.Kỹ năng: - Kẻ được một dòng chữ nét đều hoặc nét thanh nét đậm trong một khẩu hiệu ngắn, biết sử dụng màu sắc và trang trí đẹp mắt. 1.3.Thái độ: _Nhận ra vẻ đẹp của khẩu hiệu được trang trí. 2.NỘI DUNG HỌC TẬP: - Hs kẻ được một khẩu hiệu ngắn. 3.CHUẨN BỊ: 3.1.Giáo viên: _Một số khẩu hiệu mẫu. 3.2.Học sinh: _Sưu tầm khẩu hiệu trên sách,báo. _Dụng cụ học tập:giấy vẽ,bút chì,gôm,thước,màu vẽ. 4..TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP: 4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện 8a1 8a2 8a3 4.2.Kiểm tra miệng: Gv goi 3 hs nộp bài vẽ. yêu cầu hs nhận xét về: hình ảnh, bố cục, màu sắc Gv:nhậnxét 4.3.Tiến trình bài học: *Giới thiệu bài: _Vào những ngày lễ lớn chúng ta thường thấy trên đường phố hoặc trước các cơ quan có treo những băng rôn ghi khẩu hiệu.Khẩu hiệu thường được trình bày trên vải,trên giấy,trên tườngHôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu cách trình bày một khẩu hiệu trên giấy. Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung bài học *Hoạt động 1: Hướng dẫn Hs quan sát,nhận xét(Hs nhận xét được khẩu hiệu) 8p _Gv cho Hs quan sát một số khẩu hiệu. ?Khẩu hiệu thường được trưng bày ở đâu? ?Nội dung của khẩu hiệu thường là gì? ?Màu sắc của khẩu hiệu có đặc điểm gì? _Gv treo một vài khẩu hiệu có bố cục khác nhau để Hs nhận xét. Gv kết luận:dựa vào nội dung và ý thích của mỗi người mà có cách trình bày khẩu hiệu khác nhau. *Hoạt động 2: Hướng dẫn Hs cách trình bày khẩu hiệu(Hs biết cách trình bày khẩu hiệu)10p ?Có mấy cách trình bày khẩu hiệu? +Trình bày trên băng dài. +Trình bày trong mảng dạng hình chữ nhật đứng. +Trình bày trong mảng dạng hình chữ nhật ngang +Trình bày trong mảng dạng hình vuông. _Gv hướng dẫn Hs cách sử dụng kiểu chữ(chữ đơn giản,rõ ràng,dễ đọc như chữ nét đều hoặc nét thanh nét đậm) _Tìm ra cách ngắt dòng hợp lí. ?Để trình bày một khẩu hiệu chúng ta thực hiện mấy bước?(5 bước) +Sắp xếp chữ thành dòng:Tùy theo số lượng chữ và khuôn khổ tờù giấy để chia dòng mà vẫn đảm bảo nội dung. +Ước lượng khuôn khổ dòng chữ:tỉ lệ chiều cao,chiều ngang dòng chữ. +Vẽ phác khoảng cách con chữ:chia khoảng cách giữa các con chữ và giữa các chữ cho cân đối. +Phác nét chữ,kẻ chữ.Có thể trang trí thêm đường diềm xung quanh hàng chữ cho đẹp. +Tìm và vẽ màu chữ,màu nền và màu đường diềm trang trí.Màu nền nhạt thì màu chữ phải đậm và ngược lại. _Gv minh họa lên bảng các bước thực hiện để Hs tiện theo dõi. _Gv treo một số khẩu hiệu mắc lỗi(ngắt dòng không hợp lí,chia khoảng cách không đều,kiểu chữ không phù hợp) để Hs nhận ra cái sai mà tránh. *Hoạt động 3:Hướng dẫn Hs làm bài(Hs trình bày được khẩu hiệu)15p _Gv yêu cầu Hs nghiên cứu nội dung khẩu hiệu để tìm ra cách ngắt ý cho phù hợp. _Tìm kiểu chữ(nét đều hoặc nét thanh nét đậm) _Tìm màu nền và màu chữ cho nổi bật nội dung. *Hs làm bài theo cách mà Gv đã hướng dẫn. I.Quan sát,nhận xét: II.Cách trình bày khẩu hiệu: _Chia dòng và chọn kiểu chữ. _Ước lượng khuôn khổ dòng chữ. _Phác khoảng cách các con chữ. _Phác nét chữ,kẻ chữ. _Vẽ màu. III.Thực hành: _Trình bày khẩu hiệu:"Không có gì quý hơn độc lập,tự do" 4.4.Tổng kết: _Gv chọn một số bài vẽ đã hoàn thành treo lên bảng.Hướng dẫn Hs nhận xét về: +Bố cục. +Kiểu chữ. +Màu sắc. _Hs nhận xét theo cảm nhận của riêng mình. _Gv kết luận,chỉ rõ chỗ vẽ sai để Hs kịp thời chỉnh sửa. 4.5.Hướng dẫn học tập: * Đối với bài học tiết này: _Về nhà hoàn thành bài vẽ và nộp vào tiết sau. _Có thể trình bày thêm một vài khẩu hiệu với những cách bố cục khác nhau. *Đối với bài học tiết sau: _Chuẩn bị bài 7:Vẽ tĩnh vật(lọ và quả)-vẽ hình: +Chuẩn bị mẫu vẽ:lọ và quả +Sưu tầm tranh tĩnh vật. +Chuẩn bị giấy vẽ,bút chì,gôm. 5.PHỤ LỤC ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

    --- Bài cũ hơn ---

  • Giáo Án Mỹ Thuật Lớp 8 Bài 6
  • Bai 6 Lớp 8 Trình Bày Khẩu Hiệu
  • Bài Giảng Mĩ Thuật 8 Tiết 6: Vẽ Trang Trí Trình Bày Khẩu Hiệu
  • Nên Bỏ Khẩu Hiệu ‘tiên Học Lễ, Hậu Học Văn’ Khỏi Trường Tiểu Học?
  • Có Nên Để Khẩu Hiệu “tiên Học Lễ, Hậu Học Văn” Trong Nhà Trường Nữa Không?
  • Bài 6. Trình Bày Khẩu Hiệu

    --- Bài mới hơn ---

  • Bài 5: Trình Bày Khẩu Hiệu
  • In Tranh Chữ Khẩu Hiệu
  • ‘virus Xâm Nhập Trái Đất, Đừng Lo Nếu Biết Đeo Khẩu Trang’
  • Hướng Dẫn Cách Đeo Khẩu Trang Y Tế Đúng Cách, Phòng Bệnh An Toàn
  • Tải Cách Vẽ Kem Cho Máy Tính Pc Windows Phiên Bản
  • VẼ TRANG TRÍ

    BÀI 6 : TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    I.Quan sát, nhận xét:

    1. Rừng vàng, biển bạc.

    2. Tiên học lễ, hậu học văn.

    3. Học đi đôi với hành.

    4. Học, học nữa, học mãi.

    5. Học tập tốt, lao động tốt.

    6. Không có gì quý hơn độc lập, tự do.

    vẽ trang trí

    Bài 6 : TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    Khẩu hiệu mang nội dung tuyên truyền, cổ động, được trình bày trên nền vải, trên tường hoặc trên giấy.

    vẽ trang trí

    Bài 6 : TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    Khẩu hiệu thường đặt ở nơi công cộng, đông người qua lại nhằm thu hút sự chú ý của mọi người.

    vẽ trang trí

    Bài 6 : TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    Màu sắc của khẩu hiệu phải phù hợp với nội dung thường người ta dùng gam màu tương phản như trắng và đỏ, vàng- đỏ, đen- đỏ,xanh- vàng để thu hút sự chú ý của mọi người.

    vẽ trang trí

    Bài 6 : TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    Có 4 cách

    – Trình bày trên băng dài.

    – Trình bày trong mảng hình dạng chữ nhật đứng.

    – Trình bày trong mảng dạng hình chữ nhật nằm ngang.

    – Trình bày trong mảng dạng hình vuông.

    Vẽ trang trí

    Bài 6 : TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    RA SỨC THI ĐUA

    HỌC TẬP TỐT

    RA SỨC

    THI ĐUA

    HỌC TẬP TỐT

    

    Kết luận:

    – Khẩu hiệu dùng để tuyên truyền, cổ động,thường đặt ở nơi công cộng, đông người qua lại.

    – Màu sắc thường dùng gam màu tương phản

    – Có 4 cách trình bày

    – Khẩu hiệu được viết theo chữ in hoa, các chữ trong các dòng giống và bằng nhau.

    Vẽ trang trí

    Bài 6 : TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    Có 5 bước

    Bước 1: Chọn kiểu chữ, cách trình bày.

    Bước 2: Sắp xếp dòng chữ và ước lượng khuôn khổ dòng chữ.

    Bước 3: Vẽ phác khoảng cách các con chữ.

    Bước 4: Phác, kẻ chữ và hình trang trí (nếu cần).

    Bước 5: Vẽ màu (nền, chữ, hoạ tiết trang trí).

    Vẽ trang trí

    Bài 6 : TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    Bước 1: Chọn kiểu chữ, cách trình bày.

    Bước 2: Sắp xếp dòng chữ và ước lượng khuôn khổ dòng chữ.

    Bước 3: Vẽ phác khoảng cách các con chữ.

    RỪNG VÀNG, BIỂN BẠC

    Bước 4: Phác, kẻ chữ và hình trang trí (nếu cần).

    RỪNG VÀNG, BIỂN BẠC

    Bước 5: Vẽ màu (nền, chữ, hoạ tiết trang trí).

    

    RỪNG VÀNG

    BIỂN BẠC

    

    HỌC, HỌC NỮA, HỌC MÃI

    HỌC TẬP TỐT

    LAO ĐỘNG TỐT

    .

    QUÝ HƠN ĐỘC LẬP

    Kẻ khẩu hiệu “Học, học nữa, học mãi”.

    Tuỳ chọn trong các khuôn khổ: 20 x 20cm hoặc 10 x 30cm hay 20 x30cm.

    Vẽ trang trí

    Bài 6 : TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    HỌC, HỌC NỮA, HỌC MÃI

                  

                  

                  

    HỌC

    HỌC NỮA, HỌC MÃI

                  

                   

    --- Bài cũ hơn ---

  • Hướng Dẫn Vẽ Đường Chéo Trong Ô Excel
  • Cách Vẽ Biểu Đồ Trong Word Chi Tiết Nhất Từ A
  • Cách Vẽ Hình Tròn Nhanh, Vẽ Đường Tròn Không Cần Compa
  • Vẽ Lại Hình Bằng Illustrator
  • Cách Làm Giường Gấp Đa Năng (Có Video, Bản Vẽ Chi Tiết Hd) 2022
  • Bài 5: Trình Bày Khẩu Hiệu

    --- Bài mới hơn ---

  • In Tranh Chữ Khẩu Hiệu
  • ‘virus Xâm Nhập Trái Đất, Đừng Lo Nếu Biết Đeo Khẩu Trang’
  • Hướng Dẫn Cách Đeo Khẩu Trang Y Tế Đúng Cách, Phòng Bệnh An Toàn
  • Tải Cách Vẽ Kem Cho Máy Tính Pc Windows Phiên Bản
  • Hướng Dẫn Vẽ Nail Kem Cho Hè Mát Lạnh
  • ¯ KT: HS biết cách bố cục một dòng chữ

    ¯ KN: Trình bày được khẩu hiệu có bố cục và màu sắc hợp lí

    ¯ TĐ: Nhận ra vẻ đẹp của khẩu hiệu được TT

    1/ Đồ dùng dạy- học:

    – Một số khẩu hiệu phóng to

    – Bài vẽ của HS năm trước

    2/ Phương pháp dạy – học:

    III/ Tiến trình dạy – học:

    1/ Ổn định lớp:

    a/ Giới thiệu bài:

    b/ Tiến trình dạy – học:

    Tuần : 5 NS : 12-9-2014 Tiết : 5 VẼ TRANG TRÍ ND : 15-9-2014 Bài : 5 TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU I/ Mục tiêu bài học: ¯ KT: HS biết cách bố cục một dòng chữ ¯ KN: Trình bày được khẩu hiệu có bố cục và màu sắc hợp lí ¯ TĐ: Nhận ra vẻ đẹp của khẩu hiệu được TT II/ Chuẩn bị: 1/ Đồ dùng dạy- học: ¯ GV : - Một số khẩu hiệu phóng to - Bài vẽ của HS năm trước ¯ HS : - Dụng cụ vẽ 2/ Phương pháp dạy - học: III/ Tiến trình dạy - học: 1/ Ổn định lớp: 2/ Bài cũ: 3/ Bài mới: a/ Giới thiệu bài: b/ Tiến trình dạy - học: Hoạt động của GV Hoạt động của HS ĐDTBDH Hoạt động 1: Hướng dẫn HS quan sát, nhận xét - GV giới thiệu một vài khẩu hiệu, gây hứng thú cho HS: 1) Khẩu hiệu dùng vào mục đích gì? 2) Trong một khẩu hiệu, kiểu chữ phải ntn? 3) Cách sắp xếp các dòng chữ trong khẩu hiệu? 4) Màu sắc của khẩu hiệu? - GV tóm tắt lại và đặt câu hỏi 5)Như vậy một khẩu hiệu đẹp phải ntn? I/ Quan sát, nhận xét - Khẩu hiệu dùng để tuyên truyền, cổ động. - HS trả lời - HS trả lời - Một khẩu hiệu đẹp: bố cục chặt chẽ, kiểu chữ, màu sắc phải phù hợp với nội dung - Giới thiệu một vài khẩu hiệu mẫu - Cho HS xem một số bài của HS năm trước Hoạt động 2: Hướng dẫn HS cách trình bày khẩu hiệu - GV treo ĐDDH hướng dẫn cách vẽ: 6) Theo em, bước đầu tiên chúng ta phải làm gì để khẩu hiệu thể hiện sự cân đối? - GV cho HS xem một số bài của HS năm trước có bố cục dòng chữ khác nhau, lưu ý cho HS cách ngắt dòng, ngắt ý hợp lí. 7) Tiếp theo chúng ta tiến hành như thế nào? - GV vừa hướng dẫn, vừa minh hoạ nhanh cho HS thấy cách vẽ II/ Cách trình bày khẩu hiệu - Sắp xếp dòng chữ - Ước lượng khuôn khổ của dòng chữ - Vẽ phác chữ (chú ý khoảng cách giữa các con chữ) - Vẽ nét và kẻ chữ - Vẽ màu - Treo ĐDDH hướng dẫn cách vẽ. - GV minh hoạ nhanh một dòng chữ Hoạt động 3: Hướng dẫn HS làm bài - GV theo dõi, nhắc nhở HS lưu ý: + Cách ngắt ý + Bố cục dòng chữ + Tìm kiểu chữ + Tìm màu III/ Thực hành - Kẻ một khẩu hiệu tự chọn. - Khuôn khổ tự chọn 4/ Củng cố: - Chọn 4 bài có bố cục khác nhau, yêu cầu HS nhận xét về bố cục dòng chữ, kiểu chữ. - GV nhận xét lại, bổ sung, động viên và xếp loại một số bài 5/ Nhận xét, dặn dò: - Nhận xét tiết học. - Hoàn thành bài về nhà. - Sưu tầm các kiểu chữ dán vào giấy A4 - Chuẩn bị bài sau 6/ Rút kinh nghiệm: ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

    --- Bài cũ hơn ---

  • Bài 6. Trình Bày Khẩu Hiệu
  • Hướng Dẫn Vẽ Đường Chéo Trong Ô Excel
  • Cách Vẽ Biểu Đồ Trong Word Chi Tiết Nhất Từ A
  • Cách Vẽ Hình Tròn Nhanh, Vẽ Đường Tròn Không Cần Compa
  • Vẽ Lại Hình Bằng Illustrator
  • Về Khẩu Hiệu “Tiên Học Lễ Hậu Học Văn”

    --- Bài mới hơn ---

  • Bàn Về Khẩu Hiệu “Tiên Học Lễ, Hậu Học Văn”
  • Hướng Dẫn Vẽ Hình Lên Bánh Sinh Nhật Cực Đơn Giản Mà Ấn Tượng
  • Trung Tâm Dạy Nghề Bánh Nhất Hương
  • 5 Bước Sử Dụng Kem Chống Nắng Đúng Cách Bảo Vệ Da Hiệu Quả
  • Kem Chống Nắng Vaseline Daily Sun Cream Spf 50+
  • LẠI NGUYÊN ÂN        

    Thế hệ tôi, sinh trưởng ở miền Bắc, đi học trường phổ thông 10 năm (từ lớp 1 đến lớp 10) vào những năm 1954-1964, thì khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” hầu như không để lại ký ức gì. Là vì ở miền Bắc thời đó, những gì được xem như gắn với “tư tưởng phong kiến” đều bị coi là lạc hậu, cần tránh xa, cần chống lại; mà “tiên học lễ hậu học văn” thì rõ ràng là tư tưởng Nho giáo, là thuộc hệ tư tưởng phong kiến rồi! Cho nên dễ hiểu là không hề thấy khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” xuất hiện trong khuôn viên bất cứ ngôi trường nào trên miền Bắc thời gian ấy; cũng hầu như không có giáo viên hay cán bộ nào trong ngành giáo dục thời ấy dám nói đến khẩu hiệu đó trước các đám đông. Tôi cũng chưa đọc thấy trong hồi ức những người lớn lên và đi học tiểu học, trung học ở miền Nam vào quãng thời gian ấy nói rằng khẩu hiệu kể trên có ghi đâu đó trong khuôn viên các ngôi trường.

    Tất nhiên, đừng nghĩ rằng vì khẩu hiệu đó không “hiển thị” trong cộng đồng thì tư tưởng ngụ trong khẩu hiệu ấy không chi phối tâm thức người dạy, người học, và nói chung, tâm thức cộng đồng thời ấy.

    Nhưng cần ghi nhận sự thực vừa kể về sự không hiện diện khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” trong khuôn viên trường học. Và đến sau tháng 4/1975, tình hình vừa nêu lại cũng phổ cập vào nhà trường từ vĩ tuyến 17 trở vào đến chót mũi Cà Mau.

    Thế thì khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” đã “sống lại” trong ngành giáo dục Việt Nam từ bao giờ? Nó được thể hiện như ta thấy hiện nay trên rất nhiều (rất nhiều chứ không phải toàn bộ) khuôn viên các ngôi trường từ Bắc chí Nam là từ khi nào? Do ai? Do chủ trương của ngành giáo dục hay do “sáng kiến” tự động, tự phát của các trường?

    Theo sự ghi nhận – như một dữ liệu nghiên cứu – của tác gia Trần Đình Hượu (1927-1995) thì vào năm 1973, nhà giáo Nguyễn Lân (1906-2003) viết bài “Có nên vận dụng phương châm “tiên học lễ hậu học văn” trong việc giáo dục thế hệ trẻ của ta ngày nay không?” (đăng tạp chí “Văn hóa nghệ thuật” ở Hà Nội, số 31, tháng 7/1973) mà động cơ viết bài này, theo lời của chính tác giả Nguyễn Lân, là do thực tế “một số trẻ em không ngoan, trong nhà thì bướng bỉnh với cha mẹ, ra đường thì hỗn láo với mọi người, đến trường thì xấc xược với thầy giáo” (trích bài báo đã dẫn). Ngay sau khi bài báo này xuất hiện, trên báo “Tiền phong” của T.Ư. Đoàn (số 2351, ra ngày 16/8/1973) có bài báo dài của tác giả Thanh Bình nhan đề “Quét sạch những tàn dư tệ hại của Khổng giáo”, với những kết luận chém đinh chặt sắt: “… chúng ta không thể dung hòa được với Khổng giáo cùng với hệ tư tưởng phản động và bảo thủ của nó”, … “chúng ta phải kiên trì đấu tranh để quét sạch nó ra khỏi mọi lĩnh vực của đời sống xã hội như quét sạch những đống rác bẩn vậy”!

    Tiếp theo bài này, báo “Tiền phong” còn định ra cả một loạt bài khác nữa để công kích sự đề xuất kể trên của nhà giáo Nguyễn Lân, nhưng thủ tướng Phạm Văn Đồng đã can thiệp dừng lại.

    Trở lại câu hỏi: khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” xuất hiện trở lại trong ngành giáo dục từ khi nào? Thật chi tiết về việc này, nhất là khía cạnh “là chủ trương hay do tự phát” mà khẩu hiệu này được trương cao trên khuôn viên các ngôi trường? – thì cần có xác nhận của những người ghi sử ký ngành giáo dục (hiện ở ngành này bộ này có vị trí người ghi biên niên hay không?).

    Đứng ngoài quan sát như tôi và phần đông bạn đọc, thì khẩu hiệu này có lẽ đã tái xuất hiện trong nhà trường Việt Nam từ những năm 1990. Mấy năm cao trào đổi mới có một số đề xuất cải cách giáo khoa, nhất là môn Văn, sao cho bớt khô cứng, chứ chưa nêu đến quan hệ thầy trò hay việc tăng trọng môn đức dục.

    Có thể nói, tâm lý coi trọng và đề cao người thầy và lao động dạy học chính là cơ sở tâm lý xã hội khiến cho khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” từ chỗ bị cấm đoán miệt thị trong “đêm dài bao cấp”, lại bỗng chốc được nêu cao trên khuôn viên các ngôi trường vẫn được những người quản lý nó mệnh danh là “nhà trường xã hội chủ nghĩa”.

    Tất nhiên, như đã nói, điều đã khiến các ban quản trị nhà trường dùng đến khẩu hiệu trên, còn là những lo ngại về tình trạng được gọi là “xuống cấp” đạo đức xã hội có vẻ như biểu hiện ngày càng nặng và đáng báo động trong nhà trường, tuy rằng ban đầu người ta chỉ nhấn mạnh chuyện học trò hư, vô lễ, chứ rất khó khăn để ghi nhận các chuyện không hay trong giới giáo viên.

    ***

    Thế nhưng có nên tiếp tục trương cao khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” cả trên khuôn viên các ngôi trường Việt Nam hiện nay cũng như trong lời nói hàng ngày hay không?

    Tôi vẫn chưa quên cảm giác gì đó rất không thoải mái mỗi khi nhìn thấy khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” được sơn vẽ sao cho kích cỡ thật lớn, lại đặt ở vị trí đáng chú ý nhất, tại các ngôi trường Việt Nam.

    Vì sao vậy? Vì nó lời lẽ bằng ngôn từ Hán Việt, không phải lời lẽ thuần Việt. Vì nó gắn với những thời kỳ rõ ràng là đã qua của giáo dục Việt Nam. Vì nó ngày càng bộc lộ yếu tố vay mượn ngoại lai mà cũng ngày càng rõ là không nên tiếp tục.

    Nếu bảo ta vẫn có thể dùng “tiên học lễ hậu học văn” như khẩu hiệu trong giáo dục bởi nền giáo dục ta từ ban đầu vốn chịu ảnh hưởng Trung Hoa; thì cần đáp lại rằng: đúng là giáo dục ở Việt Nam xa xưa thuở ban đầu chịu ảnh hưởng giáo dục Trung Hoa, tiếp nhận cái học của Nho giáo, trong ngàn năm Bắc thuộc và suốt 9 thế kỷ các nền quân chủ độc lập. Nhưng từ cuối thế kỷ XIX và nhất là từ đầu thế XX, nền giáo dục ở Việt Nam đã chuyển sang tiếp nhận giáo dục của châu Âu, trực tiếp là của Pháp. Cho đến ngày nay, thử nhìn xem toàn bộ học vấn mà 12 lớp thuộc hệ nhà trường phổ thông của ta cung cấp cho học sinh là nguồn từ đâu? Rõ ràng có ít ra đến 99% các tri thức là từ nguồn Âu-Mỹ! Hãy xem từng môn vật lý, hóa học, toán, thực vật, động vật, … các tri thức là lấy từ đâu? Chắc chắn không lấy từ Khổng (Nho), Đạo hay Lão Trang. Chằng riêng gì ta, giáo dục phổ thông ở Hàn Quốc, Nhật Bản, ở chính Trung Hoa, Đài Loan, cũng đều như vậy. Vậy là về giáo dục thì toàn bộ các vùng châu Á trong đó có ta đều đã “thoát Á” rồi, có còn là kiểu trường học “chi hồ giã giả”, học tứ thư ngũ kinh, học viết văn bát cổ,… nữa đâu? Chẳng riêng gì châu Á, mà khắp hành tinh chúng ta, hệ thống các tri thức dạy cho các trường phổ thông, đều có nguồn Âu-Mỹ. Vậy thì nhà trường hiện tại đâu có còn dính líu gì nhiều với Nho giáo mà toan quay lại dùng các phương châm, khẩu hiệu rút từ nó?

    Cốt lõi mệnh đề “tiên học lễ hậu học văn” là nhấn mạnh việc trau dồi tư cách đạo đức bên cạnh việc học lấy tri thức và kỹ năng. Đây là một phương châm không riêng gì của giáo dục ở phương Đông. Nhưng cách diễn đạt lấy chữ “lễ” đại diện cho toàn bộ phương diện đạo đức thì rõ ràng là một quy nạp quá lệch, tỏ ra cũ kỹ, lại rất dễ phát sinh hiểu lầm và bị lạm dụng; toàn bộ phương diện tri thức và kỹ năng mà người ta cần tiếp nhận trong sự học, đem gói vào chữ “văn” thì quả là sơ giản hóa đến mức khó chấp nhận.

              Trong cuộc sống thường ngày, ngoài ý nghĩa lễ độ thông thường, “lễ” thường ám ảnh người ta ở một vài hàm nghĩa thông tục. Đối với phía người học, “lễ” dễ gợi tới sự khuất phục, – đòi hỏi học trò phải vâng phục, – điều mà càng học trò lớp trên càng khó có thể sẵn sàng thể hiện, do tư cách “người lớn” đang đậm dần lên ở các cô gái, chàng trai, họ không thể “phục” nếu người thầy không thật giỏi và không thật có tư cách. Đối với phụ huynh, “lễ” nổi bật nhất ở ý nghĩa cống nạp, – nó có cái gì đó nặng nề hơn so với sự trả công thông thường.

              Tôi biết là có bạn sẽ yêu cầu phải nêu những hàm nghĩa của “lễ” từ gốc, từ các kinh điển Nho giáo. Song đấy là lĩnh vực của giới nghiên cứu học thuật; người ngoài đời thường không đủ hiểu biết để tiếp cận như thế; họ chỉ hiểu và đụng chạm với “lễ” ở ý nghĩa thông tục mà thôi.

    Cho nên, việc sử dụng lại khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” từ hơn chục năm nay, theo tôi, chỉ nên được xem là giải pháp tình thế. Đã đến lúc nên chấm dứt tình thế tạm thời này. Nếu cần khẩu hiệu, hãy gắng tìm từ những nguồn thuần Việt”; và nếu không tìm được từ nguồn “thuần Việt”, thì nên tham khảo những nguồn có quy mô thế giới, chẳng hạn từ nguồn của tổ chức UNESCO.

    Trong bối cảnh thế giới hiện tại, ta cũng nên lưu ý đến những hiện tượng như các viện mang tên Khổng Tử được Trung Quốc lập ra ở các nước với tính cách những cơ quan truyền bá văn hóa Trung Quốc ở nước ngoài. Cái tên của Khổng Tử và có lẽ cả học thuyết của ngài nữa, như vậy, đang được đóng dấu đậm bản quyền quốc gia Trung Hoa. Ta nên tế nhị với chuyện này. Ta nên tự chứng tỏ rằng: từ thời hiện đại, người Việt Nam chúng ta đã đứng ngoài biên giới của nền văn hóa Trung Hoa rồi, không còn đứng trong đó nữa, như ở thời trung đại. Khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” – vốn có xuất xứ từ Khổng Tử – càng nên được chúng ta sớm chấm dứt sử dụng trong hiện tại, để từ nay chỉ nên được ghi nhận như một trong những thứ ta đã từng vay mượn thời quá khứ xa xưa.

    20/7/2012

     

    Chú thích

    [1] Trần Đình Hượu (1995): Đến hiện đại từ truyền thống, Hà Nội: Nxb. Văn hóa, in lần 2 có bổ sung, 1996, tr. 7 – 9; Trần Đình Hượu (2001): Các bài giảng về tư tưởng phương Đông /Lại Nguyên Ân sưu tầm biên soạn/ Hà Nội: Nxb. Đại học quốc gia Hà Nội, 2001, tr. 171-172.

     

     

     

    Chia sẻ:

    --- Bài cũ hơn ---

  • Outline Trong Corel – Cách Tạo, Quản Lý Đường Viền Trong Corel
  • Hướng Dẫn Cách Tạo Khung Viền Đẹp Và Độc Đáo Trong Word
  • Sheet Nhạc Những Bài Hát Hay Về Thầy Cô Ngày 20
  • Hướng Dẫn Cách Vẽ Nhanh 3 Hình Chiếu Tấm Trượt Ngang – Hình 4 Bài 3 Trang 21 Sgk Công Nghệ 11
  • Hướng Dẫn Vẽ Khung Lời Thoại Trong Photoshop
  • Bai 6 Lớp 8 Trình Bày Khẩu Hiệu

    --- Bài mới hơn ---

  • Giáo Án Mỹ Thuật Lớp 8 Bài 6
  • Vẽ Trang Trí Trình Bày Khẩu Hiệu
  • Trái Đất Đeo Khẩu Trang: Tổng Hợp Tin Tức Qua Loạt Ảnh Thú Vị
  • Tự May Khẩu Trang Vải Không Hề Khó Như Bạn Nghĩ
  • Hướng Dẫn: Đeo Khẩu Trang Mặt Nào Đúng?
  • Giáo viên: hồ chí cường

    TRU?NG THCS NGUY?N TH? D?NH

    nhiệt liệtChào mừng các thầy cô

    về dự giờ môn mỹ thuật lớp 8A1

    Em hãy nêu một vài nét về công trình kiến trúc Chùa Keo ?

    KIỂM TRA BÀI CŨ

    Thứ 2 ngày 29 tháng 09 năm 2011

    Tiết 6: Vẽ trang trí

    TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    I. QUAN SÁT,NHẬN XÉT:

    I. QUAN SÁT,NHẬN XÉT:

    I. QUAN SÁT,NHẬN XÉT:

    Tiết 6: Vẽ trang trí

    TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    I.QUAN SÁT,NHẬN XÉT:

    Một số khẩu hiệu trong cuộc sống hàng ngày

    Tiết 6: Vẽ trang trí

    TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    Khẩu hiệu thường được trình bày trên những chất liệu gì ?

    + Trên giấy.

    + Trên bạt

    + Trên vải.

    + Trên tường.

    + Trên gỗ, ….

    I. QUAN SÁT,NHẬN XÉT:

    I.QUAN SÁT,NHẬN XÉT:

    Một số khẩu hiệu trong nhà trường

    Tiết 6: Vẽ trang trí

    TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    QUAN SÁT,NHẬN XÉT:

    Tiết 6: Vẽ trang trí

    TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    I. Quan sát, nhận xét:

    Tóm lại:

    II. Cách trình bày khẩu hiệu:

    Bước 1 : Sắp xếp dòng chữ cân đối

    Chiều cao và chiều ngang chữ phải hợp lý

    Tiết 6: Vẽ trang trí

    TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    II. CÁCH TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    Bước 2 :a) Phân khoảng cách của các con chữ trong từ, trong dòng ( Cần nhất quán về một kiểu chữ ).

    Tiết 6: Vẽ trang trí

    TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    Bước 2:Phác nét chữ

    Tiết 6: Vẽ trang trí

    TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    II. CÁCH TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

                  

    Em hãy nhận xét bài của bạn thông qua :

    Tiết 6: Vẽ trang trí

    TRÌNH BÀY KHẨU HIỆU

    IV. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP :

    – Bố cục

    Kiểu chữ

    Màu sắc

    TRÒ CHƠI GIẢI Ô CHỮ

    NHẤT

    QUÁN

    TRONG

    CHỮ

    KIỂU

    MỘT

    QUAN

    PHẬT

    TAY

    NGHÌN

    MẮT

    NGHÌN

    NĂM

    THÀNH

    LONG

    THĂNG

    LONG

    ÂM

    1

    2

    3

    4

    5

    Kết

    Quả

    Ô chữ dọc

    Muốn biết các ô chữ hãy trả lời các câu hỏi sau(trả lời câu nào trước cũng được)

    MỘT

    NGHÌN

    NĂM

    THĂNG

    LONG

    Dòng 1 : Kiểu chữ trong khẩu hiệu được kẻ như thế nào ?

    Dòng 2 : Ở chuà Bút Tháp – Bắc Ninh có bức tượng nào nổi tiếng?

    Dòng 3: Gà Trống( Tranh dân gian Đông Hồ) có mấy đức tính?

    Dòng 4: Lý Công Uẩn từ Hoa Lư ra Đại La nên thành Đại La được đổi tên là gì?

    Dòng 5: Con Rồng còn có tên gọi khác trong hán Việt là gì?

    Hoàn thành bài vẽ ở nhà (Nếu ở lớp chưa xong)

    – Sưu tầm các kiểu chữ dán vào giấy A4

    – Chuẩn bị Lọ và quả để làm vật mẫu cho bài học sau .

    IV. DẶN DÒ:

    --- Bài cũ hơn ---

  • Bài Giảng Mĩ Thuật 8 Tiết 6: Vẽ Trang Trí Trình Bày Khẩu Hiệu
  • Nên Bỏ Khẩu Hiệu ‘tiên Học Lễ, Hậu Học Văn’ Khỏi Trường Tiểu Học?
  • Có Nên Để Khẩu Hiệu “tiên Học Lễ, Hậu Học Văn” Trong Nhà Trường Nữa Không?
  • Bài 23: Vẽ Trang Trí Kẻ Chữ In Hoa Nét Đều
  • Hiểu Thêm Về Tiên Học Lễ
  • Bài Giảng Mĩ Thuật 8 Tiết 6: Vẽ Trang Trí Trình Bày Khẩu Hiệu

    --- Bài mới hơn ---

  • Bai 6 Lớp 8 Trình Bày Khẩu Hiệu
  • Giáo Án Mỹ Thuật Lớp 8 Bài 6
  • Vẽ Trang Trí Trình Bày Khẩu Hiệu
  • Trái Đất Đeo Khẩu Trang: Tổng Hợp Tin Tức Qua Loạt Ảnh Thú Vị
  • Tự May Khẩu Trang Vải Không Hề Khó Như Bạn Nghĩ
  • 2. Trình bày trên nhiều chất liệu khác nhau.

    3. Màu sắc tương phản mạnh, dễ nhìn, dễ hiểu nội dung.

    4. Bố cục trình bày phong phú.

    5. Vị trí trưng bày ở nơi công cộng, có nhiều người qua lại.

    Câu 1: Lựa chọn đáp án đúng.Tranh cổ động Dùng để tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng.2. Dùng để giới thiệu sản phẩm.3. Thường đặt ở nơi có nhiều người qua lại.4. Tranh cổ động thường có hai phần: Phần hình ảnh và chữ.5. Dùng để trang trí cho đẹp.A: 1, 2, 3, 4 .B: 1, 2, 3, 4, 5.C: 5.A: 1, 2, 3, 4 .Tiết 6: Vẽ trang tríTrình bày Khẩu hiệuI. Quan sát nhận xét"Học tập và rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp"."Học tập và làm theo tấm gương đạo đức hồ chí minh".nói khôngvới tiêu cực trong thi cửvà bệnh thành tíchtrong giáo dụcnói khôngVớima tuýnói khôngvới tiêu cực trong thi cửvà bệnh thành tíchtrong giáo dụcnói khôngVớima tuý"Học tập và rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp"."Học tập và làm theo tấm gương đạo đức hồ chí minh". 1. Khẩu hiệu thường được dùng trong cuộc sống.2. Trình bày trên nhiều chất liệu khác nhau.3. Màu sắc tương phản mạnh, dễ nhìn, dễ hiểu nội dung.4. Bố cục trình bày phong phú.5. Vị trí trưng bày ở nơi công cộng, có nhiều người qua lại.II. Cách kẻ khẩu hiệu1. Tìm nội dung khẩu hiệu: ATGT, Văn hoá - xã hội,2. Tìm bố cục khẩu hiệu: Hình vuông, hình chữ nhật,3. Tìm tỷ lệ chữ và chọn kiểu chữ.4. Kẻ hoặc cắt chữ hoàn thành khẩu hiệu.(Có thể tạo nền bằng hoạ tiết cho khẩu hiệu thêm sinh động.) Ví dụ: Trình bày khẩu hiệu:"Học, học nữa, học mãi"(Lê Nin)"Học, học nữa, học mãi"(Lênin)"Học, học nữa, học mãi"(Lênin)lịch sửlực lượng vũ trang nhân dânhuyện hiệp hoàtrong các cuộc kháng chiến và bảo vệ tổ quốc( 1945 - 2005 )nhà xuất bản quân đội nhân dânbộ chỉ huy quân sự tỉnh bắc giangban chỉ huy quân sự huyện hiệp hoàViệt NamTruyện cườinhà xuất bản kim đồngIII. Thực hành- Trình bày khẩu hiệu "Học tập".- Kích thước thể hiện: Thể hiện trên khổ giấy A4.- Cách thức thể hiện: Cắt giấy, kẻGood DesignIV. Bài tập về nhà- Trình bày khẩu hiệu "Kính thầy, yêu bạn".- Kích thước thể hiện: Giấy khổ 20 x 80 (cm).- Cách thức thể hiện: Cắt giấy, kẻ

    --- Bài cũ hơn ---

  • Nên Bỏ Khẩu Hiệu ‘tiên Học Lễ, Hậu Học Văn’ Khỏi Trường Tiểu Học?
  • Có Nên Để Khẩu Hiệu “tiên Học Lễ, Hậu Học Văn” Trong Nhà Trường Nữa Không?
  • Bài 23: Vẽ Trang Trí Kẻ Chữ In Hoa Nét Đều
  • Hiểu Thêm Về Tiên Học Lễ
  • Khẩu Hiệu ‘tiên Học Lễ…’ Nên Chấm Dứt?
  • Về Khẩu Hiệu “tiên Học Lễ Hậu Học Văn”

    --- Bài mới hơn ---

  • Khẩu Hiệu ‘tiên Học Lễ…’ Nên Chấm Dứt?
  • Hiểu Thêm Về Tiên Học Lễ
  • Bài 23: Vẽ Trang Trí Kẻ Chữ In Hoa Nét Đều
  • Có Nên Để Khẩu Hiệu “tiên Học Lễ, Hậu Học Văn” Trong Nhà Trường Nữa Không?
  • Nên Bỏ Khẩu Hiệu ‘tiên Học Lễ, Hậu Học Văn’ Khỏi Trường Tiểu Học?
  • Lại Nguyên Ân

    Thế hệ tôi, sinh trưởng ở miền Bắc, đi học trường phổ thông 10 năm (từ lớp 1 đến lớp 10) vào những năm 1954-1964, thì khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” hầu như không để lại ký ức gì. Là vì ở miền Bắc thời đó, những gì được xem như gắn với “tư tưởng phong kiến” đều bị coi là lạc hậu, cần tránh xa, cần chống lại; mà “tiên học lễ hậu học văn” thì rõ ràng là tư tưởng Nho giáo, là thuộc hệ tư tưởng phong kiến rồi! Cho nên dễ hiểu là không hề thấy khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” xuất hiện trong khuôn viên bất cứ ngôi trường nào trên miền Bắc thời gian ấy; cũng hầu như không có giáo viên hay cán bộ nào trong ngành giáo dục thời ấy dám nói đến khẩu hiệu đó trước các đám đông. Tôi cũng chưa đọc thấy trong hồi ức những người lớn lên và đi học tiểu học, trung học ở miền Nam vào quãng thời gian ấy nói rằng khẩu hiệu kể trên có ghi đâu đó trong khuôn viên các ngôi trường.

    Tất nhiên, đừng nghĩ rằng vì khẩu hiệu đó không “hiển thị” trong cộng đồng thì tư tưởng ngụ trong khẩu hiệu ấy không chi phối tâm thức người dạy, người học, và nói chung, tâm thức cộng đồng thời ấy.

    Nhưng cần ghi nhận sự thực vừa kể về sự không hiện diện khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” trong khuôn viên trường học. Và đến sau tháng 4/1975, tình hình vừa nêu lại cũng phổ cập vào nhà trường từ vĩ tuyến 17 trở vào đến chót mũi Cà Mau.

    Thế thì khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” đã “sống lại” trong ngành giáo dục Việt Nam từ bao giờ? Nó được thể hiện như ta thấy hiện nay trên rất nhiều (rất nhiều chứ không phải toàn bộ) khuôn viên các ngôi trường từ Bắc chí Nam là từ khi nào? Do ai? Do chủ trương của ngành giáo dục hay do “sáng kiến” tự động, tự phát của các trường?

    Theo sự ghi nhận – như một dữ liệu nghiên cứu – của tác gia Trần Đình Hượu (1927-1995) thì vào năm 1973, nhà giáo Nguyễn Lân (1906-2003) viết bài “Có nên vận dụng phương châm “tiên học lễ hậu học văn” trong việc giáo dục thế hệ trẻ của ta ngày nay không?” (đăng tạp chí “Văn hóa nghệ thuật” ở Hà Nội, số 31, tháng 7/1973) mà động cơ viết bài này, theo lời của chính tác giả Nguyễn Lân, là do thực tế “một số trẻ em không ngoan, trong nhà thì bướng bỉnh với cha mẹ, ra đường thì hỗn láo với mọi người, đến trường thì xấc xược với thầy giáo” (trích bài báo đã dẫn). Ngay sau khi bài báo này xuất hiện, trên báo “Tiền phong” của T.Ư. Đoàn (số 2351, ra ngày 16/8/1973) có bài báo dài của tác giả Thanh Bình nhan đề “Quét sạch những tàn dư tệ hại của Khổng giáo”, với những kết luận chém đinh chặt sắt: “… chúng ta không thể dung hòa được với Khổng giáo cùng với hệ tư tưởng phản động và bảo thủ của nó”, … “chúng ta phải kiên trì đấu tranh để quét sạch nó ra khỏi mọi lĩnh vực của đời sống xã hội như quét sạch những đống rác bẩn vậy”!

    Tiếp theo bài này, báo “Tiền phong” còn định ra cả một loạt bài khác nữa để công kích sự đề xuất kể trên của nhà giáo Nguyễn Lân, nhưng thủ tướng Phạm Văn Đồng đã can thiệp dừng lại.

    Trở lại câu hỏi: khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” xuất hiện trở lại trong ngành giáo dục từ khi nào? Thật chi tiết về việc này, nhất là khía cạnh “là chủ trương hay do tự phát” mà khẩu hiệu này được trương cao trên khuôn viên các ngôi trường? – thì cần có xác nhận của những người ghi sử ký ngành giáo dục (hiện ở ngành này bộ này có vị trí người ghi biên niên hay không?).

    Đứng ngoài quan sát như tôi và phần đông bạn đọc, thì khẩu hiệu này có lẽ đã tái xuất hiện trong nhà trường Việt Nam từ những năm 1990. Mấy năm cao trào đổi mới có một số đề xuất cải cách giáo khoa, nhất là môn Văn, sao cho bớt khô cứng, chứ chưa nêu đến quan hệ thầy trò hay việc tăng trọng môn đức dục.

    Có thể nói, tâm lý coi trọng và đề cao người thầy và lao động dạy học chính là cơ sở tâm lý xã hội khiến cho khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” từ chỗ bị cấm đoán miệt thị trong “đêm dài bao cấp”, lại bỗng chốc được nêu cao trên khuôn viên các ngôi trường vẫn được những người quản lý nó mệnh danh là “nhà trường xã hội chủ nghĩa”.

    Tất nhiên, như đã nói, điều đã khiến các ban quản trị nhà trường dùng đến khẩu hiệu trên, còn là những lo ngại về tình trạng được gọi là “xuống cấp” đạo đức xã hội có vẻ như biểu hiện ngày càng nặng và đáng báo động trong nhà trường, tuy rằng ban đầu người ta chỉ nhấn mạnh chuyện học trò hư, vô lễ, chứ rất khó khăn để ghi nhận các chuyện không hay trong giới giáo viên.

    ***

    Thế nhưng có nên tiếp tục trương cao khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” cả trên khuôn viên các ngôi trường Việt Nam hiện nay cũng như trong lời nói hàng ngày hay không?

    Tôi vẫn chưa quên cảm giác gì đó rất không thoải mái mỗi khi nhìn thấy khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” được sơn vẽ sao cho kích cỡ thật lớn, lại đặt ở vị trí đáng chú ý nhất, tại các ngôi trường Việt Nam.

    Vì sao vậy? Vì nó lời lẽ bằng ngôn từ Hán Việt, không phải lời lẽ thuần Việt. Vì nó gắn với những thời kỳ rõ ràng là đã qua của giáo dục Việt Nam. Vì nó ngày càng bộc lộ yếu tố vay mượn ngoại lai mà cũng ngày càng rõ là không nên tiếp tục.

    Nếu bảo ta vẫn có thể dùng “tiên học lễ hậu học văn” như khẩu hiệu trong giáo dục bởi nền giáo dục ta từ ban đầu vốn chịu ảnh hưởng Trung Hoa; thì cần đáp lại rằng: đúng là giáo dục ở Việt Nam xa xưa thuở ban đầu chịu ảnh hưởng giáo dục Trung Hoa, tiếp nhận cái học của Nho giáo, trong ngàn năm Bắc thuộc và suốt 9 thế kỷ các nền quân chủ độc lập. Nhưng từ cuối thế kỷ XIX và nhất là từ đầu thế XX, nền giáo dục ở Việt Nam đã chuyển sang tiếp nhận giáo dục của châu Âu, trực tiếp là của Pháp. Cho đến ngày nay, thử nhìn xem toàn bộ học vấn mà 12 lớp thuộc hệ nhà trường phổ thông của ta cung cấp cho học sinh là nguồn từ đâu? Rõ ràng có ít ra đến 99% các tri thức là từ nguồn Âu-Mỹ! Hãy xem từng môn vật lý, hóa học, toán, thực vật, động vật, … các tri thức là lấy từ đâu? Chắc chắn không lấy từ Khổng (Nho), Đạo hay Lão Trang. Chằng riêng gì ta, giáo dục phổ thông ở Hàn Quốc, Nhật Bản, ở chính Trung Hoa, Đài Loan, cũng đều như vậy. Vậy là về giáo dục thì toàn bộ các vùng châu Á trong đó có ta đều đã “thoát Á” rồi, có còn là kiểu trường học “chi hồ giã giả”, học tứ thư ngũ kinh, học viết văn bát cổ,… nữa đâu? Chẳng riêng gì châu Á, mà khắp hành tinh chúng ta, hệ thống các tri thức dạy cho các trường phổ thông, đều có nguồn Âu-Mỹ. Vậy thì nhà trường hiện tại đâu có còn dính líu gì nhiều với Nho giáo mà toan quay lại dùng các phương châm, khẩu hiệu rút từ nó?

    Cốt lõi mệnh đề “tiên học lễ hậu học văn” là nhấn mạnh việc trau dồi tư cách đạo đức bên cạnh việc học lấy tri thức và kỹ năng. Đây là một phương châm không riêng gì của giáo dục ở phương Đông. Nhưng cách diễn đạt lấy chữ “lễ” đại diện cho toàn bộ phương diện đạo đức thì rõ ràng là một quy nạp quá lệch, tỏ ra cũ kỹ, lại rất dễ phát sinh hiểu lầm và bị lạm dụng; toàn bộ phương diện tri thức và kỹ năng mà người ta cần tiếp nhận trong sự học, đem gói vào chữ “văn” thì quả là sơ giản hóa đến mức khó chấp nhận.

    Trong cuộc sống thường ngày, ngoài ý nghĩa lễ độ thông thường, “lễ” thường ám ảnh người ta ở một vài hàm nghĩa thông tục. Đối với phía người học, “lễ” dễ gợi tới sự khuất phục, – đòi hỏi học trò phải vâng phục, – điều mà càng học trò lớp trên càng khó có thể sẵn sàng thể hiện, do tư cách “người lớn” đang đậm dần lên ở các cô gái, chàng trai, họ không thể “phục” nếu người thầy không thật giỏi và không thật có tư cách. Đối với phụ huynh, “lễ” nổi bật nhất ở ý nghĩa cống nạp, – nó có cái gì đó nặng nề hơn so với sự trả công thông thường.

    Tôi biết là có bạn sẽ yêu cầu phải nêu những hàm nghĩa của “lễ” từ gốc, từ các kinh điển Nho giáo. Song đấy là lĩnh vực của giới nghiên cứu học thuật; người ngoài đời thường không đủ hiểu biết để tiếp cận như thế; họ chỉ hiểu và đụng chạm với “lễ” ở ý nghĩa thông tục mà thôi.

    Cho nên, việc sử dụng lại khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” từ hơn chục năm nay, theo tôi, chỉ nên được xem là giải pháp tình thế. Đã đến lúc nên chấm dứt tình thế tạm thời này. Nếu cần khẩu hiệu, hãy gắng tìm từ những nguồn thuần Việt”; và nếu không tìm được từ nguồn “thuần Việt”, thì nên tham khảo những nguồn có quy mô thế giới, chẳng hạn từ nguồn của tổ chức UNESCO.

    Trong bối cảnh thế giới hiện tại, ta cũng nên lưu ý đến những hiện tượng như các viện mang tên Khổng Tử được Trung Quốc lập ra ở các nước với tính cách những cơ quan truyền bá văn hóa Trung Quốc ở nước ngoài. Cái tên của Khổng Tử và có lẽ cả học thuyết của ngài nữa, như vậy, đang được đóng dấu đậm bản quyền quốc gia Trung Hoa. Ta nên tế nhị với chuyện này. Ta nên tự chứng tỏ rằng: từ thời hiện đại, người Việt Nam chúng ta đã đứng ngoài biên giới của nền văn hóa Trung Hoa rồi, không còn đứng trong đó nữa, như ở thời trung đại. Khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” – vốn có xuất xứ từ Khổng Tử – càng nên được chúng ta sớm chấm dứt sử dụng trong hiện tại, để từ nay chỉ nên được ghi nhận như một trong những thứ ta đã từng vay mượn thời quá khứ xa xưa.

    LẠI NGUYÊN ÂN

    Chú thích

    Tác giả gửi cho viet-studies ngày 24-7-12

    --- Bài cũ hơn ---

  • Corel Draw 12: Bài 10: Công Cụ Tô Màu Và Đường Biên
  • Bỏ Đường Viền Khi Tạo Text Trong Corel
  • Cách Bo Viền Khi Vẽ Trong Corel
  • Cách Tạo Khung Viền Trong Corel
  • Giáo Án Âm Nhạc Lớp 6
  • Khẩu Hiệu ‘tiên Học Lễ…’ Nên Chấm Dứt?

    --- Bài mới hơn ---

  • Hiểu Thêm Về Tiên Học Lễ
  • Bài 23: Vẽ Trang Trí Kẻ Chữ In Hoa Nét Đều
  • Có Nên Để Khẩu Hiệu “tiên Học Lễ, Hậu Học Văn” Trong Nhà Trường Nữa Không?
  • Nên Bỏ Khẩu Hiệu ‘tiên Học Lễ, Hậu Học Văn’ Khỏi Trường Tiểu Học?
  • Bài Giảng Mĩ Thuật 8 Tiết 6: Vẽ Trang Trí Trình Bày Khẩu Hiệu
  • – “Việc sử dụng lại khẩu hiệu “Tiên học lễ hậu học văn” từ hơn chục năm nay, theo tôi, chỉ nên được xem là giải pháp tình thế. Đã đến lúc nên chấm dứt. Nếu cần khẩu hiệu, hãy gắng tìm lấy từ nguồn thuần Việt. – nhà Nghiên cứu phê bình Văn học Lại Nguyên Ân tham luận. TIN BÀI LIÊN QUAN:

    Có “Tiên học lễ…” vì trò hư

    Thế hệ tôi, sinh trưởng ở miền Bắc, đi học trường phổ thông 10 năm (từ lớp 1 đến lớp 10) vào những năm 1954-1964, thì khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” hầu như không để lại ký ức gì. Là vì ở miền Bắc thời đó, những gì được xem như gắn với “tư tưởng phong kiến” đều bị coi là lạc hậu, cần tránh xa, cần chống lại.

    Nghiên cứu phê bình Văn học Lại Nguyên Ân

    Cho nên dễ hiểu là không hề thấy khẩu hiệu này xuất hiện trong khuôn viên bất cứ ngôi trường nào trên miền Bắc thời gian ấy; cũng hầu như không có giáo viên hay cán bộ nào trong ngành giáo dục thời ấy dám nói đến khẩu hiệu đó trước các đám đông.

    Vậy khẩu hiệu này trở lại khi nào? Hãy nhớ đến một sự việc kể sau đây.

    Theo sự ghi nhận – như một dữ liệu nghiên cứu – của tác gia Trần Đình Hượu (1927-1995) thì vào năm 1973, nhà giáo Nguyễn Lân (1906-2003) viết bài “Có nên vận dụng phương châm “Tiên học lễ hậu học văn” trong việc giáo dục thế hệ trẻ của ta ngày nay không?” (đăng tạp chí “Văn hóa nghệ thuật” ở Hà Nội, số 31, tháng 7/1973) mà động cơ viết bài này, theo lời của chính tác giả Nguyễn Lân, là do thực tế “một số trẻ em không ngoan, trong nhà thì bướng bỉnh với cha mẹ, ra đường thì hỗn láo với mọi người, đến trường thì xấc xược với thầy giáo” (trích bài báo đã dẫn).

    Ngay sau khi bài báo này xuất hiện, trên báo “Tiền phong” của T.Ư. Đoàn (số 2351, ra ngày 16/8/1973) có bài báo dài của tác giả Thanh Bình nhan đề “Quét sạch những tàn dư tệ hại của Khổng giáo”, phản đối gay gắt ý kiến này.

    Thế thì khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” đã “sống lại” trong ngành giáo dục Việt Nam từ khi nào? Đứng ngoài quan sát như tôi và phần đông bạn đọc, thì khẩu hiệu này có lẽ đã tái xuất hiện trong nhà trường Việt Nam từ những năm 1990.

    Nói thật gọn, tâm lý coi trọng và đề cao người thầy chính là cơ sở tâm lý xã hội khiến cho khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” từ chỗ bị cấm đoán miệt thị trong “đêm dài bao cấp”, lại bỗng chốc được nêu cao trên khuôn viên các ngôi trường vẫn được những người quản lý nó mệnh danh là “nhà trường xã hội chủ nghĩa”. Thêm nữa, còn do nỗi lo ngại về tình trạng “xuống cấp” đạo đức xã hội đáng báo động như trò hư, vô lễ, những chuyện không hay trong giới giáo viên.

    Không nên duy trì yếu tố vay mượn

    Thế nhưng có nên tiếp tục trương cao khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” cả trên khuôn viên các ngôi trường Việt Nam hiện nay cũng như trong lời nói hàng ngày hay không?

    Tôi vẫn chưa quên cảm giác gì đó rất không thoải mái mỗi khi nhìn thấy khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” được sơn vẽ sao cho kích cỡ thật lớn, lại đặt ở vị trí đáng chú ý nhất, tại các ngôi trường Việt Nam.

    Vì sao vậy? Vì nó lời lẽ bằng ngôn từ Hán Việt, không phải lời lẽ thuần Việt. Vì nó gắn với những thời kỳ rõ ràng là đã qua của giáo dục Việt Nam. Vì nó ngày càng bộc lộ yếu tố vay mượn ngoại lai mà cũng ngày càng rõ là không nên tiếp tục.

    Nếu bảo ta vẫn có thể dùng “Tiên học lễ, hậu học văn” như khẩu hiệu trong giáo dục bởi nền giáo dục ta từ ban đầu vốn chịu ảnh hưởng Trung Hoa – thì cần đáp lại rằng: đúng là giáo dục ở Việt Nam xa xưa thuở ban đầu chịu ảnh hưởng giáo dục Trung Hoa, tiếp nhận cái học của Nho giáo, trong ngàn năm Bắc thuộc và suốt 9 thế kỷ của các nền quân chủ độc lập.

    Nhưng từ cuối thế kỷ XIX và nhất là từ đầu thế XX, nền giáo dục ở Việt Nam đã chuyển sang tiếp nhận giáo dục của châu Âu, trực tiếp là của Pháp.

    Cho đến ngày nay, thử nhìn xem toàn bộ học vấn mà 12 lớp thuộc hệ nhà trường phổ thông của ta cung cấp cho học sinh là nguồn từ đâu? Rõ ràng có đến 99% các tri thức là từ nguồn Âu-Mỹ. Giáo dục phổ thông ở Hàn Quốc, Nhật Bản, ở chính Trung Hoa lục địa hay Đài Loan, cũng đều như vậy.

    Vậy là giáo dục vùng châu Á trong đó có ta đều đã “thoát Á” rồi. Vậy thì nhà trường hiện tại đâu có còn dính líu gì nhiều với Nho giáo, Nho học mà quay lại dùng các phương châm, khẩu hiệu rút từ nó?

    Đã đến lúc bỏ khẩu hiệu “Tiên học lễ…”

    Cốt lõi mệnh đề “Tiên học lễ, hậu học văn” là nhấn mạnh việc trau dồi tư cách đạo đức bên cạnh việc học lấy tri thức và kỹ năng. Đây là một phương châm không riêng gì của giáo dục ở phương Đông. Nhưng cách diễn đạt lấy chữ “lễ” đại diện cho toàn bộ phương diện đạo đức thì rõ là một sự quy nạp quá lệch, tỏ ra cũ kỹ, lại rất dễ phát sinh hiểu lầm và bị lạm dụng.

    Toàn bộ phương diện tri thức và kỹ năng mà người ta cần tiếp nhận trong sự học, đem gói vào chữ “văn” thì quả là sơ giản hóa đến mức khó chấp nhận.

    Trong cuộc sống thường ngày, ngoài ý nghĩa lễ độ thông thường, “lễ” thường ám ảnh người ta ở một vài hàm nghĩa thông tục.Về phía người học, “lễ” dễ gợi tới sự khuất phục – đòi hỏi học trò phải vâng phục – điều mà học trò lớp trên càng khó có thể sẵn sàng thể hiện, do tư cách “người lớn” đang đậm dần lên ở các cô gái, chàng trai. Họ không thể “phục” nếu người thầy không thật giỏi và không thật có tư cách. Đối với phụ huynh, “lễ” nổi bật nhất ở ý nghĩa cống nạp – nó có cái gì đó nặng nề hơn so với sự trả công thông thường.

    Tôi biết là có bạn sẽ yêu cầu phải nêu những hàm nghĩa của “lễ” từ gốc, từ các kinh điển Nho giáo. Song đấy là lĩnh vực của giới nghiên cứu học thuật; người ngoài đời thường không đủ hiểu biết để tiếp cận như thế; họ chỉ hiểu và đụng chạm với “lễ” ở ý nghĩa thông tục mà thôi.

    Cho nên, việc sử dụng lại khẩu hiệu “Tiên học lễ hậu học văn” từ hơn chục năm nay, theo tôi, chỉ nên được xem là giải pháp tình thế. Đã đến lúc nên chấm dứt. Nếu cần khẩu hiệu, hãy gắng tìm lấy từ nguồn thuần Việt. Và nếu không tìm được từ nguồn “thuần Việt”, thì nên tham khảo những nguồn có quy mô thế giới, chẳng hạn từ nguồn của tổ chức UNESCO.

    Trong bối cảnh thế giới hiện tại, ta cũng nên lưu ý đến những hiện tượng như các viện mang tên Khổng Tử được Trung Quốc lập ra ở các nước với tính cách những cơ quan truyền bá văn hóa Trung Quốc ở nước ngoài.

    Cái tên của Khổng Tử và có lẽ cả học thuyết của ngài nữa, như vậy, đang được đóng dấu đậm bản quyền quốc gia Trung Hoa. Ta nên tế nhị với chuyện này.

    Ta nên tự chứng tỏ rằng: từ thời hiện đại, người Việt Nam chúng ta đã đứng ngoài biên giới của nền văn hóa Trung Hoa rồi, không còn đứng trong đó nữa, như ở thời trung đại.

    Khẩu hiệu “tiên học lễ hậu học văn” – vốn có xuất xứ từ Khổng Tử – càng nên được chúng ta sớm chấm dứt sử dụng trong hiện tại, để từ nay chỉ nên được ghi nhận như một trong những thứ ta đã từng vay mượn thời quá khứ xa xưa.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Về Khẩu Hiệu “tiên Học Lễ Hậu Học Văn”
  • Corel Draw 12: Bài 10: Công Cụ Tô Màu Và Đường Biên
  • Bỏ Đường Viền Khi Tạo Text Trong Corel
  • Cách Bo Viền Khi Vẽ Trong Corel
  • Cách Tạo Khung Viền Trong Corel
  • Web hay
  • Links hay
  • Guest-posts
  • Push
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100